16-02-09

'Valkyrie' - een director's cut docu?

2898324242_e65f390ed8Geschiedenis is een schoon ding.  Zelf durf ik me er al eens in te verliezen; zo erg soms dat het bijna lijkt alsof ik er zelf bij was. Het gebeurt dat ik na het lezen van een reeks boeken over het zelfde tijdsgewricht mezelf tot ‘kenner’ benoem. Tot ik iemand tegenkom die de vloer veegt met mijn vergaarde kennis. Dan realiseer je maar pas de complexiteit van de dingen die geweest zijn. En je eigen beperkte bevattingsvermogen.

Helaas wordt geschiedenis in ons onderwijs óf straal genegeerd, óf exclusief gebruikt om de staatsleer – de huidige ideologieën en verworvenheden naargelang de heersende politieke normen te verspreiden. En gezien momenteel alle normen in dit land verwaarloosd worden, is men het noorden zowat kwijt. Caesar, Napoleon en Hitler zijn de namen die sommigen na hun 18 jaar nog vaag herkennen, en daar houdt het bij op.

Soms is het dan maar een goede zaak dat er eens een film over een geschiedkundig feit in de zalen komt. Of deze nu geromantiseerd is (‘Pearl Harbor’), visueel ongemeen realistisch is (‘Saving Private Ryan’), een kanttekening uitvergroot in een groter geheel (‘Enemy at the Gates’) of een echt scharnierpunt in de geschiedenis (‘Der Untergang’); het is voor vele jongeren én ouderen soms de enige verwijzing naar hoe-de-dingen-echt-waren, uiteraard steeds met het nodige voorbehoud.

Al bij al verdienstelijke films die zelfs voor puristen weinig ruimte overlaten om op te vitten. Trouwens: het moet ook nog een béétje entertainend zijn, niet?

Gisteren ben ik ‘Valkyrie’ gaan zien.

Uiteraard roept de naam ‘Tom Cruise’ al gelijk de nodige wenkbrauwen en voorhoofdsfronsen op. De meeste van ’s mans films zijn licht zaterdagavondvertier, waarmee ik niet wil zeggen dat dhr Cruise niet kan acteren. Cruise kan zeker acteren, en eenmaal je er in slaagt om hem los te koppelen van zijn celebrityfactor, weet hij zelfs mij mee te nemen in zijn verhaal. Al vergt dit ook wat inzet van de kijker.

Zijn fysieke gelijkenis met het hoofdpersonage – von Stauffenberg -  is uiteraard mooi meegenomen. Maar er is meer, veel meer dat deze film zo goed maakt.

De fotografie is bijzonder sterk. Het levert beelden op die ik niet snel zal vergeten. Ook al komen sommige scènes – zoals het aantreden van het reserveleger – wat over-gestileerd over, in de vaart der gebeurtenissen past dit perfect. In-door scènes, de vele kantoorbeelden, lijken zo écht dat het bijna geen film meer lijkt. Wat ons brengt bij het realisme van de film.

425.valkyrie.090607


Als von Stauffenberg op missie is in de Berghof, kwam mijn (resterende) haar echt overeind. Ook een scène die blijft plakken. Evenzo de Wolfschanze en de perimeter van Hitler’s hoofdkwartier gaven een behoorlijk beeld van de toestand aldaar.

Het verhaal ga ik hier nu niet helemaal uit de doeken doen. Ik had er tot voor enkele weken – in alle eerlijkheid – enkel maar een redelijke notie van. Vandaag weet ik zoveel meer. Is er dan niets negatiefs over ‘Valkyrie’ te melden?

Eigenlijk niet. En toch voelde ik me op het einde niet helemaal ok. Wat had ik gezien?

Een film over het zoveelste – mislukte – moordcomplot tegen Hitler. Het verhaal gebracht met de nodige achtergrondinformatie en in beeld gebracht op een dynamische wijze. Een excellent gekozen cast, waaronder zeker Cruise, maar ook o.a. Terence Stamp, Kenneth Branagh en Tom Wilkinson (wat Tom Cruise nagenoeg de enige Amerikaanse acteur maakt (...)), en nog een hele rits redelijk onbekende perfect gekozen tronies.

Verder uitmuntende settings, waarbij de geloofwaardigheid zelden in het gedrang komt. Daarom moet u deze film zien. Maar langs de andere kant…

Enkele weken geleden zag ik op Canvas een documentaire over hetzelfde onderwerp. En het moet gezegd: deze was ook wel bijzonder goed. De gespeelde scènes waren erg geïnspireerd en sfeervol; de duiding meer dan voldoende.

Na het bekijken van ‘Valkyrie’ moet ik dan ook vaststellen dat de film wel erg hard lijkt op de docu. Natuurlijk loopt de verhaallijn gelijk en zijn er een paar indrukwekkende scènes die enkel tot zijn recht komen op het grote doek. In de film worden enkele karakters iets meer uitgediept en overduidelijk was er iets meer cash voorhanden om hiervan een soms aangrijpend realistisch beeld van de gebeurtenissen te creëren.

Het is ook jammer dat je de plot en vooral: de noodlottige afloop al kent. Door de docu te zien kreeg je een ingekorte versie van ‘Valkyrie’. Dat is dus een compliment voor de makers van de docu.

Hoe dan ook: ‘Valkyrie’ is een excellent gemaakte film die een – voor zover wij weten – accuraat beeld geeft van de gebeurtenissen. Ik was gefascineerd door het hoge realisme en keek me de ogen uit aan zowel de details (alhoewel, Hitler in een Ju52 in  1944?) als aan de panorama’s en massascènes. De cast is top en de bescheiden soundtrack is zoals het hoort nauwelijks ‘aanwezig’.

Wie de docu heeft gezien krijgt mogelijk de indruk naar een extra lange versie van diezelfde docu te kijken, maar zal zich ook geen seconde vervelen. De film laat ook nog maar eens blijken dat het niet altijd rozengeur en maneschijn was in het Derde Rijk. Maar mogelijk herinnert u zich dat nog wél vaag uit de geschiedenisles!

08:24 | Commentaren (1)

Commentaren

Ik heb de docu ook gezien naar aanloop voor de film. En als ik de docu "the spartan 300" vergelijk met de film hoop ik dat valkyrie dezelfde verwachtingen zal inlossen.

Gepost door: geert | 22-02-09

De commentaren zijn gesloten.