02-04-09

“The bayonet is the only key to the city of Sebastopol”

Sebastopol. Verdorie. Daar moet ik naar toe.

Elke keer als ik de slaap probeer te vatten, dwalen mijn gedachten af naar dat onooglijk kleine stukje godvergeten schiereiland aan de Zwarte Zee.

Elke keer als ik de slaap probeer te vatten, na het omslagen van een bladzijde in het zoveelste boek dat ik over het onderwerp verslind, zwerf ik in gedachten over het ruwe door wind gevormde landschap. Ik moet naar Sebastopol. Ik moet naar de Krim, in de zuidelijkste punt van Oekraïne. En ik blijf niet bij de pakken zitten!

Op de keukentafel ligt al drie weken een brochure die elke slagveldtoerist doet watertanden. Holt’s Battlefield Tours, een Engels reisbureau dat u met plezier – en de nodige Britse Ponden – vervoert naar de uiteinden van het voormalige Empire & Beyond.. Zulu-land? No big deal. Quebec? Instappen! River Kwai? Business as usual. Ik heb ze al veel zien staan, naast mijn dikwijls bemodderde frontmobiel: de glimmende luxebusjes met op de zijde ‘Battlefield Tours’. Richard en Hyacinth ("Careful for the mud, dear!") stappen omzichtig uit… 

Helaas geen Sebastopol. Toch niet in 2009. Daarom zal ik eerstdaags mijn applicatie indienen om mezelf van een plekje te voorzien in de eerstkomende editie. Holt’s? Elke toegewijde slagveldtoerist heeft zeker een kaart van Ieper of Verdun van Maj. & Mrs. Holt in zijn bib. Als zij iets doen, doen ze het wel heel erg goed.

“Sebastopol!”

Het klinkt net iets mysterieuzer dan Madeira, Kreta of het Zilvermeer. Het is dan ook pas begin jaren ’90 dat vrijwel alles quasi vrij te bezoeken is. Sebastopol was immers lang één van de belangrijkste duikboothavens van de Russische marine. Ja, Russische. Dat maakt dat vrijwel alles ongeschonden kan bewonderd worden.

Toch zijn het niet de 20e eeuwse relieken die mij trekken. Het zijn de schilderachtige haven van Balaklava, de centrale vlaktes waar eens legendarische charges het stof deden opwaaien en mythes ontstonden, de hoogtes van Inkerman, waar de vijand door de mist pas op 5 meter afstand zichtbaar werd en waar men mekaar eerder de kop insloeg omdat er geen ruimte was om de wapens deftig te richten, en natuurlijk de restanten van de versterkingen van Sebastopol, de Malakoff en de imposante in Sovjettijden opgerichte monumenten die herinneren aan een oorlog waar haast niemand nog van wakker ligt. Een oorlog, uitgevochten in de jaren 1853 tot 1855. Een oorlog waarvan men in militaire kringen veel van geleerd heeft. Vooral hoe het niet moet.

Ja, een oorlog voeren vergt planning, logistiek, en volk. Jammer genoeg hadden ze enkel volk. Geen ene kaart van de regio was mee.  En ook geen deftige eerste hulp bij slag-steek-of schotwonden. (het Rode Kruis zou pas 9 jaar later worden opgericht) En ook geen deftig ‘kader’, en ook wat we vandaag noemen: ‘catering’. Dried porc & biscuits. Niet dat het niet voor handen was; het geraakte gewoon niet ter plekke. En geen winterkledij, deftig transport, tolken, tenten,… Details, maar toch wel een beetje essentieel als je in den vreemde ten strijde trekt tegen het grootste leger van de wereld, in dit geval het Russische. Maar de verse geallieerden, de Britten, de Fransen en de Sardijnen (serieus!) hadden gelukkig voldoende rum bij de hand om deze euvels het hoofd te bieden. Drankzucht in militaire kringen, het is van alle tijden. En ja, ook Turkije was een belangrijke bondgenoot, zoniet het land waar het eigenlijk allemaal om draaide. De bijdrage van de Turken verdween dan ook strategisch tussen de plooien van de geschiedschrijving. Het staat immers niet goed in je c.v. dat je samen met de Ottomanen tégen het Christelijke Rusland hebt gevochten. Enfin, terug naar nu.

De lokale bevolking is helaas aan een heus inhaalmanoeuvre begonnen om alles wat niet te groot of te heet is, als souvenir te verkopen en dat terwijl er niets het land uit mag.

U weet natuurlijk niets van deze plooi in de geschiedenis en dat maakt het voor mij natuurlijk nog interessanter. Wat is er leuker dan aan de toog vermelden dat je ergens naartoe gaat waar de anderen nog nooit of nauwelijks van gehoord hebben? Prestige! Ha.

Mijn interesse qua krijgsgeschiedenis strekt zich vooral tot begin 19e eeuw. Waterloo zoemt in mijn ene hersenhelft (ja, lach maar, wanneer was dat nu weer? Neen, niet googelen). Een ‘project’ dat ik hoop dit jaar tot volle ontplooiing te kunnen brengen met mijn trouwe gezelschap.

Een heropfrissing en uitbreiding van een tour over de vlaktes van de Somme is zo goed als rond en zal in mei geconsumeerd worden. Sedan en Verdun volgen in juni – een operatie die vooral in het teken zal staan van de digitalisering van de sites. Verdun kan ik haast zonder kaart, Sedan, met de grootste intacte vesting van Europa, staat al lang op het verlanglijstje. Platgetreden paden zijn niet echt boeiend, maar die zijn er natuurlijk om van af te wijken. The things I’ve seen…

Enfin, om een lang verhaal hopeloos proberen in te korten: Sebastopol laat dus nog even op zich wachten. Net als toen. Deze stad werd eerst een jaar lang belegerd alvorens ze werd ingenomen – om enkele maanden later teruggegeven te worden. Qua symboliek kon dat wel tellen.

Wat er zich afspeelde in de periode 1853-1855 is te potsierlijk, complex  en te dramatisch om over uit te weiden. Wél even googelen dus. Ikzelf ga u er niet meer mee lastigvallen, ik zweer het u! Niet in 2009, mogelijk in 2010, misschien in 2011, maar zeker voor mijn pensioengerechtigde leeftijd sta ik aan de rivier Alma, de kade van Balaklava of de recentelijk gelokaliseerde Sandbag Battery. Ik heb dus nog wel even tijd. (onder: 8th Hussars spelen kook-en-eten)

Cooking 8th Hussars
Dankzij de ruime fotografische documentatie die er over bestaat (al werd er al eens iets geënsceneerd, om het zacht uit te drukken) voedt de verbeelding nog des te meer. De Krimoorlog was immers het allereerste conflict waar een heuse verslaggeving over werd gedaan. Incluis fotograaf. Tien jaar later zou de Amerikaanse Burgeroorlog de eerste gemediatiseerde oorlog worden. Toen nog zonder CNN of Fox, maar met hetzelfde effect op de bevolking. Vandaag laat Google Earth het lijken of je er zelfs al geweest bent. Wie weet, misschien is dat ook wel zo. 6918246 small

Balaklava - maximize!

07:56 Gepost in Historie | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.