23-05-09

Somme, dag 3 - Why speak they not of comrades that went under?


banner fronttour small 2


Blackadder: 'We've been sitting here since Christmas 1914, during which time millions of men have died, and we've moved no further than an asthmatic ant with heavy shopping.'

Derde dag. De restanten van het programma worden bij mekaar geraapt en bieden nog heel wat.

We nemen de draad op waar we hem vorige middag achterlieten: Mametz Wood. In en om dit bos hebben de dichter Siegfried Sassoon en de schrijver Robert Graves ('I Claudius') strijd geleverd toen ze dienden bij de Royal Welch (met 'ch') Fuseliers. Vandaag schrijft men blijkbaar WelSH...

Het bos van Mametz was niet een beetje het dekor van felle gevechten. Van 7 tot 12 juli voerden zij strijd om het bos Duitser-vrij te maken. Ruim 4000 doden en gewonden later was dit een feit.


01 Dragon 302 Dragon 403 Dragon 104 Mametz 1












Het monument, een Welshe draak, staat er nog maar 12 jaar en is recentelijk opgekuist. In zijn vuisten klemt hij de prikkeldraad die zoals overal aan het Westelijke Front een ongeziene hindernis vormde in de vooruitgang van de gevechten.



05 Dragon Rand

 

Tot hiertoe zijn we nog in geen enkel bos ingeraakt wegens ...prikkeldraad of duidelijke verbodstekens. Voor het bezoek aan Harry Fellow's graf rijden we het wel erg slijkerige weggetje verder tot aan Flatiron Cemetery. Ik wil wel even stoppen, maar de weg is van zulke slechte kwaliteit en de modder zet de wagen meer 45° dan ik ok vind, dus we rijden, of beter, schuiven verder tot op de asfaltweg.

Harry Fellows is slechts een voetnoot in de gebeurtenissen, maar hij heeft wel één bekend gedicht nagelaten. Noteer: in bepaalde kringen althans. Een fragment:

"Shattered trees and tortured earth

The acrid stench of decay

Of mangled bodies lying around

The battle not far away

The man-made devastation

Does man have no regrets

Does he pause to ask the question

Will the birds sing again in Mametz?"

Harry overleed in 1987, 91 jaar oud. Op zijn vraag werd zijn asse in Mametz Wood bijgezet, een uitzonderlijke situatie. In verhouding met de gebeurtenissen is dit natuurlijk klein bier, maar het zijn zulke zaken dit het boeiend en menselijk maken. Terwijl mijn collega wat worstelt met zijn apparatuur, wandel ik nieuwsgierig het bos in. Op een open plek staat een jagerscabine en ik hoop daar wat bijeengeraapt schroot te vinden. Helaas een maat voor niets. Wel een prima decor voor een C-movie..


06 Fellows grave 107 Mametz 208 Mametz 3





 


Om de tour in deze regio af te sluiten, besluit ik nog twee mooi gelegen kerkhoven te bezoeken. Tussen Mametz en Fricourt vinden we - na de zoveelste foutieve afslag de beide kerkhoven. We passeren het stukje grond, gekend als 'Kiel Trench'. Het valt erg op wegens het relief en de paarden die er staan. Bizar. De weg naar de rustplaatsen is weerom erg slipperig en veiligheidshalve keren we om om te voet (!) een eindje te wandelen. Ze liggen er mooi, maar het is onmogelijk ze beiden op 1 foto te krijgen. Het agrarische landschap is erg golvend.


10 bis Bois Francais 411 Bois Francais12 Point 110 113 Bois Francais 3







Als we even later terug op het asfalt zijn merk ik dat mijn banden nog geen grip hebben. Een kleine remtest laat een hoop leemgrond achter...

14 Somme Tour 222 rand



Nu rijden we richting Péronne, elke kilometer is richting thuis, maar zeker niet met haast en spoed. Een voornemen om de rivier Somme vanuit een meer poëtische hoek te bekijken neemt vorm aan na enkele kilometers mooi en aangenaam rijden. Het Belvedère de Vaux biedt een uitstekend zicht op de vreemde vorm die de rivier daar aanneemt.15 Vaux 2


16 Vaux rand



In Péronne voorzien we onszelf van brood en we trekken verder Oostwaarts. Doel dit maal is de brug over het Kanaal van Riqueval.

Riqueval is een historische plek, niet in het minst door een legendarische foto die daar werd genomen. Hier werd, en dat is natuurlijk belangrijker, op 29 september 1918 de Hindenburg-linie ingenomen. De brug waar we staan was de laatste intacte brug en was dan ook erg belangrijk voor de logistiek die het Amerikaanse-, Britse- en Franse leger moest bevoorraden. Je kan gerust stellen dat dit het begin van het (snelle) einde betekende voor het Duitse leger.

Op de oude foto zien we de Britse generaal Campbell de mannen van de 137ste Brigade toespreken. Door de hevige begroeiïng en de erg stijle wanden is het haast onmogelijk een now and then-shot te maken. Toch even een poging ondernemen...


17 Riqueval 218 riqueval bw19 Riqueval 3











Op deze drukke baan (St Quentin naar Cambrai) ligt ook één van de weinige Amerikaanse memorials. Maar als de Amerikanen er een zetten is het altijd wel goed raak. Terecht, want toen zij in de zomer van '17 op getalsterkte waren, vochten zij zoals hun geallieerden deden in 1915 met alle gevolgen van dien. Een combinatie van verse, frisse, goed gevoede, gemotiveerde en met ware doodsverachting oprukkende knapen was voor de Duitsers een nachtmerrie. Ja, de Amerikanen hadden een grote impact op de gebeurtenissen. Ook hier in Bellicourt.

Het American Somme Memorial, een kolos van een blok met voorafgaand een immense oprit, steekt fel af tegen de groene en bewerkte gronden achteraan.


20 Bellicourt 121 Bellicourt 222 Bellicourt 3







Terug de grote baan op en dan naar links. Daar ligt het kleine dorp Bony. Daar komt weinig volk voorbij. Ware het niet voor het Somme American Cemetery, niemand. Dit kerkhof is prachtig gelegen en ook weer perfect onderhouden. Ondanks de oppervlakte liggen er 'maar' 1844 soldaten begraven. In de kapel staan nog eens 333 namen van vermisten. De namen van de staten lezen als een atlas van Noord-Amerika. In het bezoekerspaviljoen worden we verwelkomd door de resident. Gastvrij, zo kennen we ze. En dat we van België zijn maakt het altijd nog iets exotischer. In het salon een schilderij, de eretekens en een fotoboek. Je voelt dan ook: dit is voor altijd. Zij gaan hier nooit meer weg.


23 Bony 124 Bony 325 Bony 426 Bony painting


27 Bony rand 1


28 Bony rand 3


29 Bony rand 4

 


We laten ons fotogewijs nog eens goed gaan want dit is écht de laatste stop. Vanaf hier is het terug naar Antwerpen.

De gekozen route - over Cambrai - breekt ons zuur op. Het is druk, de kleine ring zit vol en de grauwe bebouwing kan niet snel genoeg achter ons zijn. We kunnen de snelweg maar eerst op vlak voor Valenciennes. Hadden we al eerder moeten doen...

Dit was weeral een bijzonder fijne trip, welliswaar niet zonder hindernissen, maar dat zullen in 1918 ook wel een paar droogstoppels gedacht hebben. Volgend jaar pikken we hier de draad op en rijden we langs de Chemin des Dames, Craonne, Reims en de Marnestreek naar de Argonne. Ook niet echt onbekend, maar hoge tijd om dit nog eens te doen.

Als het weer meewil steek ik binnen een week nog eens door naar Sedan en Verdun. Om in form te blijven, meer niet!

 

01:00 Gepost in Historie | Commentaren (2)

Commentaren

MOOI!! Ben fan van jouw reisverhalen. Tot de volgende...

Gepost door: Edith | 24-05-09

Pakkende beelden van een tragedie. Sterven voor het vaderland betekende in WOI meestal gewoon op de verkeerde moment op de verkeerde plaats staan. Dat betekent het trouwens meestal, maar in WOI nog meer als anders.

Gepost door: Geert | 24-05-09

De commentaren zijn gesloten.