09-06-10

Malta, mei 2010

Malta dus.

 

Na een voorspoedige heenvlucht was ik blij een eerste blik op het eiland te mogen gooien. Niet dat ik veel zag want het was 2255u en het was aardedonker. Alleen al met de geur van de Middellandse Zee kwam het vakantiegevoel reeds opzetten.

 

Na de ontmoeting met onze gids stapte het hele gezelschap - 22 personen - braaf op de bus. Gelijk kregen we een eerste korte uiteenzetting over het hoe en wat van de volgende dagen én een stoomcursus 'Malta voor beginners'.  Even had ik een schoolreisgevoel, maar als ik naar mijn reisgenoten keek bleek de term 'school' voor de meeste ook wel een heel ver verleden.

 

Op naar het hotel dus, van de luchthaven in Lu'Qa naar Bugibba is zo'n 25 minuten rijden. Te weten dat we hiermee een kleine 70% van het hele eiland doorkruisten gaf gelijk een idee van de grootte van het land. 27 km op zijn lengte en 14 km breed. That's it.

 

Na een welkomstdrink werden de kamers toegewezen en kon het installeren beginnen. Puike kamer; minibar, airco, alles toppie nieuw. Afgezien van het ietwat triestige uitzicht viel dat aardig mee. Hoe dan ook: de kamer was om in te slapen.

 

De eerste dag op Malta was al direct een topdag. In de voormiddag was een grote havenrondvaart gepland vanuit de stad Sliema. Nu moet u weten dat alle steden zowat aan mekaar vasthangen, dus veel bebouwing, veel huizen en veel auto's. Voor grote wouden en eenzame vlaktes ben je hier aan het verkeerde adres, maar laat u niet misleiden. Malta blijkt dus ontzettend veel te bieden.

 

Een havenrondvaart is wat ik noem: een verplichte en verantwoorde tourist-trap. Het geeft je de kans om de verschillende baaien die om en bij de hoofdstad Valletta liggen te bekijken van op afstand. Een klein kaartje kan helpen om te bepalen waar je je bevindt want naast de baai van Sliema, heb je Manoel Island, de Grand Harbour, waar je tussen de cruiseschepen laveert en dan nog een viertal inhammen rond de zustersteden Senglea, Vittoriosa en Cospicua. (op naar GoogleEarth dus!). Nadat ik me eerst als een lam op het opperdek heb laten stouwen, bleek dat het beneden voordek nagenoeg leeg was. Van daaruit had ik een prima zicht zonder dat er iemand me in de weg liep. Dat er ook een kleine bar/drankverkoop op diezelfde plek was, was puur toeval maar wel meegenomen. De tocht duurt ruim 75' en geeft een prima overzicht. Havenrondvaart: verplicht kost dus. De namiddag was vrij in te vullen, wat inhield dat vooral de locatie waar we logeerden, Bugibba en Qawra, verkend werd. Door de hoge vochtigheidsgraad (85%) en de redelijke temperatuur van 25° tot 28° maakte dat een voorraad water nooit weg was. Iedereen heeft er dus altijd water bij de hand. Gezien de korte nacht voordien, was het vroeg in de tram want de dag er op gingen we de hoofdstad van Malta te voet verkennen. Of toch een stukje.

 

01 haven.jpg

 

 

We werden getrakteerd op een rit met het locale publieke transport. Ook dat vergt een woordje uitleg. De bussen op Malta zijn allemaal privé-bezit van de chauffeurs. Het staat hen dus vrij hun bus te decoreren zoals zij zelf willen, zolang het uitwendige karakter maar behouden blijft. Geel-wit-rood dus. En er zijn er veel. Veel bussen. Met een frequentie van 7 tot 15 minuten pak je er een. Het zou dus te gek zijn om zelf op Malta te gaan rijden. Ten eerste rijden ze links en in de steden is er nauwelijks parkeergelegenheid. Dus ik moet hier een foto van de Maltese bussen zetten. In Valletta valt wel aardig wat te zien. Ondanks het feit dat het een korte daguitstap was, werd er wel een goed beeld van de stad overgebracht. Ligt natuurlijk aan het feit dat je in de stad zelf alles te voet moet doen en ondanks het feit dat de eigenlijke stad maar een goede 500m lang is, vergt het toch wat inzet. Hoe dan ook, we passeerden de tijdens de oorlog vernietigde opera, wandelden over de Upper Barracca Gardens waar een indrukwekkend schouwspel voor je ogen afspeelt. We bezochten de St. John's Co-Cathedral met het aanpalende museum waar het volhangt van de wandtapijten en grootse geïllustreerde koorboeken uit de 15e en 16e eeuw. Hier hangt trouwens ook het bekendste en enige gesigneerde werk van Caravaggio: 'De onthoofding van Johannes de Doper'. Hoog canvasgehalte dus en een verantwoorde keuze bijgevolg. Onze gids wist ons te vertellen dat een deel van de tapijten momenteel in restauratie is in Mechelen.

 

02 bussen.jpg

 

 

Langs Republic Street barst het van de neringdoenerij. Van hippe boetieks, restaurants tot de overdadige souvenirwinkels. Wie de moeite doet ook eens omhoog te kijken staat versteld van de fraaie gevels. Zeker niet te vergeten is de invloed van de Ridders van Malta, welke het eiland nagenoeg cadeau kregen van Keizer Karel V in 1530. Goed bekeken, want deze orde bouwde Malta uit tot een inneembare vesting tegen de Turken. Zij lieten ook het gekende Maltezer Kruis na.

 

03 gevel Valletta.jpg

 

 

Toen Jean Parisot de la Valette de eigenlijke stad stichtte was dit dankzij de gulle giften van de Europese hoven, uit dank om de Ottomaanse dreiging af te houden. De bouwwerken van de Johannieter Ridders domineren dan ook de stad.

 

Op Republic Square is er een lange tafel voor ons gereserveerd waar we een lichte maar behoorlijke driegangenmenu verwerken. Even tijd om op eigen houtje de drukke maar verkeersvrije ader van de stad te verkennen. Op Palace Square, een erg modern aangelegd plein tegenover het parlementsgebouw is het prima vertoeven en een beperkte inblik in het gebouw zelf is mogelijk. Na een uurtje vrije tijd wordt er weer samengekomen voor de presentatie van 'The Malta Experience', een diashow over de geschiedenis van het eiland. Ok, klinkt een beetje knullig, maar geloof me, dit was echt fantastisch en pakkend. Daar wachtte onze eigenste toerbus ons weer op om richting hotel te snorren. Eens aangekomen weerom tijd zat om even de eerste indrukken te verwerken alvorens zich aan het aperitief te wagen. Het lokale bier (Cisk) is best genietbaar Er diende dan ook heel wat stof doorgespoeld te worden. Tot slot van de dag nog een eerste verkenning van Bugibba by night.

 

04 st john.jpg

 

 

Volgende dag weerom een daguitstap. Malta bestaat uit het hoofdeiland en de twee eilanden Gozo en Comino. We rekenen die enkele rotsen die boven water steken even niet mee. Comino is hoofdzakelijk een doel voor duikers en luxejachten. Gozo daarentegen is ondanks zijn 10 km lengte best interessant. Het eiland kan enkel bereikt worden met de zeer frequente ferry. Na een kleine rit 's morgens naar de stad Cirkewwa, is het dan ook een hele verhuis van en naar de beide eilanden wegens woon-werkverkeer. Toch is het fijn om daar eens tussen te zitten. De oversteek duurt een 25 minuten en verloopt vlekkeloos.

 

Gozo is van nature veel groener dan Malta, wat zich in de herfst en winter eerder manifesteert dan nu. Eens van boord, wat wel even een gedoe was gezien de massa schoolkinderen en toeristen, werden we opgewacht door onze chauffeur van dienst met alweer een verse luxebus. Ja, qua organisatie liep het eigenlijk wel erg goed.

 

Eerste stop was de tempels van Ggantija, een van de vele ruïnes van de eilandengroep. Zij dateert van ongeveer 3600 v.Chr. Zelf ben ik noch een kenner noch een liefhebber van tempelruïnes maar de uitleg van onze begeleidster was toch meer dan volledig meen ik te denken. Nu is één ruïne me meer dan voldoende en gelukkig bleef het daar ook bij. Tijd voor wat leukers en dat vonden we aan de Ras id-Dwejra ofte Blue Window, een prachtig geërodeerde rotsformatie aan de oostkust van het eiland. Daar kregen we ruim de tijd om te wandelen of een kleine boottocht te maken. Ik koos met enkele gezellen voor het laatste wat een fantastisch schouwspel opleverde. Met een minischuitje langs de enorm steile rotswanden varen, grot in, grot uit en de aanblik van wel érg blauw water (u begrijpt wat ik bedoel) plaatste ons gelijk in een postkaart. Nadien de obligate toeristische foto's van de rots op zich, nog snel een koele fles water meepakken en weerom de bus op. Na al deze inspanning tijd voor de lunch. Richting Xlendi Bay. Nou moe.

 

05 azure window.jpg

 

 

Ik zeg u eerlijk: er zijn lelijker plaatsen om te lunchen. Xlendi Bay is een klein paradijs van een baai. Met een beperkte uitbouw van enkele appartementen, wat middenstand en een rits horeca, lijkt dit me een ideaal vakantieoord voor de zonneklopper en pootjebaden.

 

De baai op zich is erg ondiep en schakeert van fel blauw naar warm groen. Jammer dat er ook hier een echt zandstrand mankeert, maar dat maakt Malta net zo anders dan alle anderen.

 

06 xlendi.jpg

 

 

Hoofdplaats Rabat, nu Victoria, getuigt van heel wat activiteit. Zo was er een bezige markt en maakten we de klim naar de oude citadel. Het viel me op hoe moeilijk het me viel om de lage trappen te nemen. Zo kon ik mijn reisgenoten amper bijhouden. Eens boven kregen we een excellente rondleiding annex panoramisch zicht over het landschap. Nadien werd er individueel nog wat rondgestruind in het centrum van de stad alvorens het verzamelen was voor de terugtocht. Hiermee zaten de twee daguitstappen er op. Volgende dagen zouden we slechts halve dagen op stap zijn, wat ons in de gelegenheid bracht om ons eigen programma af te werken. Voor de meesten was dit kuieren, zwemmen en luieren en ik kan ze geen ongelijk geven. Zelf had ik echter nog een en ander op mijn agenda.

 

07 rabat.jpg

 

 

 

 

De bus op voor een bezoek aan de Three Cities: Senglea, Vittoriosa en Cospicua. In de praktijk leverde dit ons op: een geanimeerde wandeling door Senglea met een kleine havenrondvaart met een 'frejgattina', een soort gondel. Het was eens wat anders om met een bootje van niets tussen de cruisers en vrachtschepen te varen.

 

08 3cities.jpg

 

Toen er werd ingestegen voor te terugrit koos ik er voor om achter te blijven in het stadsdeel Birgu op Vittoriosa. En dan komt het natuurlijk naar boven: ondanks de prima sfeer en mooie formule was het even genieten van het alleen zijn. Sommige medereizigers roemden mijn lef en durf terwijl dit voor mij haast altijd de gewoonte is. Op naar het 'Malta at War Museum'. Buiten een kleine expo aan de ingang is er weinig museum aan, maar daar gaat het ook niet om. Wat er werkelijk te zien is, zijn de uitgegraven schuilplaatsen in de zachte rots. Toen Malta tussen 1940 en 1943 onderhevig was aan bombardementen door eerst de Italiaanse Reggia Aeronautica en vervolgens iets drastischer door de Luftwaffe, was er geen uitwijken aan. Enige manier om zich te beschermen was zich ingraven. Dankzij de zachte kalksteen ging dit vlot, maar het onwaarschijnlijke netwerk van gangen en kamers doet je toch even stilstaan bij de inspanningen die hier geleverd zijn. Met primitieve machines maar vooral pikhouweel en schop werd er accommodatie voorzien voor het grootste gedeelte van dit stadsgedeelte. Een nog grotere groep werd naar het platteland verhuisd. Eerst kregen we een oude propagandafilm voorgeschoteld (narrated by Sir Laurence Olivier, dat zegt genoeg) waarin het overleven van Malta bewust werd geromantiseerd, zo vertelde de gids. Nadien zou hij ons aan een examen onderwerpen. Zo leerden we o.a. dat er eigenlijk op heel Malta geen kat, hond of muis meer te vinden was. Honger stond dagelijks op het menu, wat de film ook moge beweren. De flegmatieke gids van dienst is niet gespeend van Britse humor maar weet ons bij de les te houden. Zet deze man op een podium en je hebt geen schuilkelder meer nodig om het je levendig voor te stellen. De rondgang duurt een 30 tal minuten en is wel interessant.

09 malta at war.jpg

 

 

 

Nog beter is dat ik de kans kreeg een combiticket te kunnen aanschaffen om aansluitend een bezoek te brengen aan Fort Rinella, een minuscuul fort, gebouwd rondom een oversized kanon. Dit was weer echt iets voor mij. Malta is vergeven van de kanonnen; op elke muur en aan elke poort staan er steevast een dozijn te blinken. Mijn gepersonaliseerde transport pikte mij op om me voor de poort van het fort te dumpen. Dit stuk is echter van een ander kaliber.

 

  

10 rinella gun.jpg

Het werd gebouwd in 1878 en was toen het meest geavanceerde artilleriestuk dat er was. Met zijn 100 ton aan gewicht en 45cm cal (17.72 inch) was het niet alleen de grootste voorlader ooit, maar tevens het grootste van zijn tijd. Op Gibraltar werd er ook een geplaatst. Het hele laad- en richtsysteem systeem werd aangedreven met stoom en getuigd van vindingrijkheid en technisch kunnen. Alleen: het werd nooit gebruikt of toch niet 'in anger' zoals men dat noemt. Het kanon werd enkele keren per jaar gebruikt als training maar de vijand bleek niet te komen. Tegen dat de nieuwe eeuw was aangebroken was het kanon al lang achterhaald. Toch ziet het er nog nagelnieuw uit en dat is dankzij de Fondazzjoni Wirt Artne, ofte de Maltese Heritage Trust.

Eerst werden we echter getrakteerd op de dril en afvuren van een kleiner kanon. Voor een kleine bijdrage mocht je zelf het vuur aan de lont houden. Een Duitse hippie met dreadlocks stapte naar voor. Nomen est omen. Duitsers en kanonnen, het blijft klikken.

De rondleiding door de gids met spraakwaterval was overdadig, mijn rake vragen deden hem soms even twijfelen, maar hij was wel gewapend tegen types als ik. Na elke uitleg volgde een kordate vraag 'Any questions so far?'

 

Een driloefening met uitleg over bewapening in de 19e eeuw was leuk, maar de soldaten (acteurs bleek later) stonden er niet met volle goesting, maar dat zal toen ook wel zo geweest zijn. Toch mooi voor de liefhebber van uniformen & shit. Om 16u stipt kon ik weerom in het busje welk mij afzette aan de Triton Fountain, de centrale busterminal in Valletta. Dit ging allemaal perfect dus. Bus 58 bracht mij in een handomdraai, wegens voor de spits, terug naar het hotel. Geslaagde dag, eentje om af te vinken. Mijn licht aangedikte verhaal werd tijdens het diner gesmaakt door mijn reisgezellen, welke met open mond luisterden en probeerden fictie en feiten uit mekaar te houden. Uiteraard geloofden zij alles.

 

Een nieuwe morgen, een nieuwe dag, maar geen mooie. Van de weinige dagen dat het regent op Malta, hadden we er eentje te strikken. Een grijze wolkenlaag sloot de hemel en regelmatige buien drukten de sfeer. Toch reisden we af naar het vissersplaatsje Marsaxlokk. Daar aangekomen was het niet veel beter, wat vooral erg was voor de Eerste Communicantjes die fier aantraden op het kerkplein. Ik moet stellen: de meeste mama's hadden ook erg hun best gedaan. De lang uitgerekte markt biedt een keuze aan vis die wij hier nauwelijks kennen. Hier eet men dus alles wat men vangt. Maar ook een uitgebreide keuze aan fruit en groenten, kledij, souvenirs en huishoudmateriaal. Onderweg leerden we o.a. dat Malta bijna al zijn aardappelen exporteert en zelf zijn piepers uit Nederland haalt. Blijkt voordeliger. Het vlees en koeien voor de melk en yoghurtproductie op Malta komen ook uit Nederland, Ierland en Polen. Zelf exporteren zij vooral informatica (50%!) en zijn de Malta dry docks gegeerde scheepsherstellingsplaatsen. Het groot gedeelte van de inkomsten halen zij uiteraard uit toerisme. Dat is Europa dus. Maar Europa is ook het feit dat men zoveel procent van de aangespoelde Afrikanen moet binnenlaten. Kan je je voorstellen dat dit eiland waar voor elke man 6 vrouwen zijn (I kid you not, kijk maar eens op de bus!), een paradijs moet zijn voor deze gelukszoekers. En laten we duidelijk zijn: het is de typische bootneger zoals op tv die hier sporadisch rondzwerft. Dank u wel, Europa.

 

11 fish.jpg

 

 

Langs de andere kant levert Europa ook de nodige steun om het erfgoed in goede staat te brengen en te houden. Zo heeft Malta sinds ruim 3 jaar ook de Euro en genieten zij wel van alle steun die nodig is. Het is een mes met twee scherpe zijden, mijn gedacht.

 

Een (zoveelste) boottochtje valt dus in het water wegens te slecht weer, wat gecompenseerd wordt door een bezoek aan de Limestone Heritage, een museum waar de historiek van het belangrijkste bouwmateriaal, kalksteen,  uit de doeken wordt gedaan. Ok, het is een alternatief, maar het enthousiasme in de groep is matig. Gelukkig maken ze er wél een goede cappuccino, want de koffie was tot op die dag nergens echt bijzonder.

 

Een passage langs de 'Blue Grotto' probeert de voormiddag nog te redden, maar ook hier is het nat en klam en wordt er gewoon even gestopt voor een foto. Toeristen, hé.

 

Zoals het dan gewoonlijk gaat: eens in het hotel breekt de lucht open en het wordt als vanouds heerlijk weer met een stralende blauwe hemel. Leuk om te relaxen, maar deze man is na een snelle maaltijd alweer de pist in. 'De 86' brengt mij naar het midden van het eiland, ergens tussen Mosta en Mdina, meer bepaald het oude vliegveld Ta'Qali. Tijdens de oorlog was dit, samen met het zuidelijker gelegen oord Hal Far, een van de uitvalsbasissen van de RAF. Vandaag wordt deze plek gedomineerd door een gigantisch sport/evenementen stadion, maar daarlangs bevindt zich het Ta'Qali Arts & Crafts village. Wegens zondag volledig dicht, maar de opschriften duiden op een keuze aan glasblazers, pottenbakkers, juweliers en andere ambachten. Mijn interesse ligt in het Aviation Museum. Niet dat de verwachtingen hoog gespannen waren, maar wat ik daar zag tartte alle verbeelding.

 

12 ta qali.jpg

 

Na een flinke wandeling door 'the village', wat erg spookachtig leek en haast volledig bestaat uit oude RAF barakken en een bijzonder desolate indruk bood, kwam ik aan het museum. Niet echt druk bezocht want ik ben alleen. Binnenin enkele relieken uit de Britse periode, dus van voor 1979, waarvan enkele toch zeldzame toestellen. Meer achterin wordt het echt pijnlijk. Het museum verandert langzaam in een werkplaats/schroothoop waardoor ik mezelf er soms van moet vergewissen of ik niet achter de schermen ben verzeild. Maar neen hoor, de Fairey Swordfish is in opbouw en de cockpit van de Sea Venom krijgt binnenkort nog een likje verf, zo leren mij de teksten. Als er geld en tijd is, want ook dit museum is onderhevig aan de cashflow en de inzet van vrijwilligers. De andere hangar oogt beter: een originele maar in perfecte staat gebrachte Spitfire IX en een volledig gereconstrueerde Hurricane staan te blinken in de wat mistroostige hangar. Dit moet het wat zijn, denk ik dan en keer terug naar de inkom waar ik in de shop warempel nog een zeldzame Airfix kit 'uit den tijd' vind. Aan mij zal het probleem van de cashflow niet liggen.

 

 

 

13 ta qali 2.jpg

 

 

Terug aan de bushalte kijk ik verlangend uit naar mijn bus. Als deze om de hoek komt kijken ben ik aardig blij want ik krijg last van mijn knie en zit zonder water. De bus stopt en neemt me mee. Logisch? Neen. De chauffeurs beslissen zelf wanneer de bus vol is en laten de wachtenden dan gewoon staan. Een Engelse dame vertelde me dat ik echt wel geluk had, want bij de vorige halte was het van dattum. Misschien herkende de man mijn tronie gezien hij me eerder had afgezet op een plek waar geen halte was. Nice bloke!

 

14 road.jpg

 

 

Ha! De mensen op Malta! Het is een soort apart. De Maltese bevolking lijkt op zich niet echt vriendelijk, zelfs tegen toeristen zijn ze eerder kort van stof en wat teruggetrokken. Met een taaltje dat in het midden houdt tussen zowat alle Engelse dialecten met weinig intonatie en zware klanken, lijkt het of ze wel helemaal niets met je te maken willen hebben, maar dat is maar schijn. Eens je ze aanspreekt zijn ze meer dan gedienstig en zijn ze helemaal niet meer zo gesloten. Op een terrasje kan je een uur zitten zonder iemand iets komt vragen, wat voor ons, toch van het meer commerciële soort, toch wel vreemd is. In de pastizzeria's, een 'over the counter' verkoop van veelal met kaas of zoetigheden bladerdeeg gebakjes, is men meer dan vriendelijk gezien het doel duidelijk is. Wie in een souvenirwinkel ronddwaalt wordt niet eens aangesproken, maar op de busrit lijken de vrouwen wel los te komen als doen ze een auditie van Eastenders. Vlot en spontaan leveren ze tekst en veel uitleg over de busrit, in dit geval. Kan ook aan mij liggen.

 

Vreemder nog is als ze onder mekaar Maltees ('Malti') spreken. Daar is geen touw aan vast te knopen wegens een mengeling van Arabisch, Latijn, Italiaans, Frans en Engels. Deze mix levert een voor ons compleet onverstaanbare taal op. Gelukkig is haast iedereen tweetalig en kan je met de Engelse taal overal terecht. Gek is wel dat je op de duur zelf 'slecht' Engels gaat spreken door de assimilatie. Geen Hyacinth Bucket hier! De terugrit verloopt alles behalve vlot. Het is de spits, ook op Malta en de stad Mosta is vergeven van het verkeer, waarvan de helft bussen. Gelukkig zijn de afstanden nooit echt lang waardoor ik moe maar voldaan tijdig in het hotel ben. De zoveelste douche brengt me weer tot leven alvorens een uitgebreide aperitief aan het zwembad me prepareert voor het diner.(Gentlemen are advised to wear long trousers and shirt. No sleeveless shirts allowed)

 

15 bloemen.jpg

 

 

Wij zijn 'goed bezig', want er resten ons nog twee dagen op het eiland en er dient nog 1 punt zeker afgehandeld te worden.

 

De voorlaatste dag maken we een rit naar de oude hoofdstad Mdina. Onderweg stoppen we in Mosta voor een bezoek aan de Mosta Dome (Santa Marija Assunta), een imponerend religieus bouwwerk. Het is naar verluid de derde grootste koepel ter wereld, na de Sixtijnse in Rome en de St. Paul's in Londen. Imposant, zeker, maar ook weer een teken van de werkelijk allesoverheersende Rooms-katholieke geest die over het eiland dwaalt. Het feit dat de inwoners van Mosta tijdens een bombardement gespaard werden toen ze in de kerk zaten, helpt natuurlijk. Het Mirakel Van de Bom maakt het een bedevaartsoord. Voor iedereen? Jawel! Malta heeft twee politieke groeperingen: de Nationalisten en de Socialisten. Deze staan lijnrecht tegenover mekaar maar wonderwel scheelt het slechts enkele zetels in het parlement. Vandaag zijn het de Nationalisten die de plak zwaaien en de president leveren. Toch wel vreemd dat dan weer 95% van de bevolking RK is, met een kleine groep moslims en joden en nog enkele kleinere groepen. Socialisten, ze zijn ook niet meer zoals vroeger.

 

16 mosta.jpg

 

 

De absolute über heilige is Paulus, welke volgens de overleveringen en sommige geschiedkundigen hier gestrand moet zijn. Daarnaast nog de Heilige Agatha. En dat we in een gelovig land leven wordt op elke straathoek duidelijk door de overdadige hoeveelheid Mariabeelden en beelden van andere heiligen. Zelfs onze driver Kenneth, op het eerste gezicht een nuchtere bloke die de wereld wat kent, heeft op, naast en onder zijn stuurwiel prentkaarten van alle heiligen hangen. Crucifixen worden bij de aankoop van een auto gratis geleverd lijkt me.

 

Helaas is het niet omgekeerd, want het leven op Malta is niet altijd goed. Ok, we leerden dat het levensonderhoud ruim 30% goedkoper is dan bij ons, maar prijzen van luxeproducten als auto's, gsm's, computers etc liggen dan weer evenveel hoger wegens te importeren.

 

Doch: meestal is het goed, want het loon van de doorsnee werknemer (er is slechts 5 % werkloosheid!) wordt eerst afgeroomd met een belasting van om en bij de 15% welk verdwijnt in het Social Security Trust, waarna de Maltezer kan genieten van onbeperkte gratis medische verzorging, vrijwel kostenloos lager en middelbaar onderwijs (excl. uniform) en een aardig steuntje in de rug voor de studies aan de universiteit, welke dan weer gelijkstaat aan Oxford & co. Wie werkloos is, heeft het minder getroffen want dan krijg je enkel wat zakgeld toegestopt, maar: de staat zoekt werk voor de ongelukkige. Met als gevolg: een zeer kleine werkloosheid. Kunnen we hier iets van leren? Wij altijd.   Enfin, na deze duiding, wijllie op weg naar Mdina.

 

17 mdina.jpg

 

 

Na een kort rit stappen we uit aan de meest historische (en hoogste) plaats van Malta. Deze stad werd gebouwd door de Romeinen maar werd na de Arabische overheersing opgedeeld in twee delen: Rabat, de stad beneden en Mdina, de versterkte citadel. Deze centraal gelegen stad heette oorspronkelijk Melita (honing), wat later verbasterd werd tot de landsnaam. Melita is er trouwens nog steeds een erg populaire meisjesnaam.

 

Ook hier een kathedraal die de stad overheerst, verder nauwe straatjes, winkels die kantwerkjes en andere snuisterijen verkopen, een heuse dungeon en enkele juweliers. Tijdens onze vrije tijd drinken we een excellente cappuccino in afspanning 'Fontanella's', vlak bij de imposante muren die de vesting omwallen. Het uitzicht is geweldig. Nogmaals besef je de afmetingen van het eiland als je langs beide zijden in de verte de zee ziet. We stoppen ook even aan de San Anton Gardens, even buiten de stad Mosta. Hier is de presidentiële residentie en de botanische tuin is als het ware de tuin van de chef. Kicken voor plantenliefhebbers. Het is hier heerlijk wandelen en beestjes kijken. We wandelen bijna bij de president binnen alvorens op onze stappen terug te keren. Mooi, mooi.

 

18 guard.jpg

 

 

Een ritje en korte stop langs de Dingli Cliffs rond onze uitstap af. Onze gids maakt de laatste afspraken voor de volgende en laatste dag en zet ons keurig af aan het hotel. Daar pas ik mijn uitrusting even aan en ga gelijk op weg naar de nabijgelegen busterminal. Bus 49 brengt me terug naar Valletta alwaar ik nog enkele zaken af te handelen heb.

 

Het begint wel leuk: ik stap de bus op en als deze zich in beweging zet, klinkt plots Cliff Richard's 'Congratulation's' door de bus, op redelijk volume. Ik denk eerst: ja, d'er is d'er eentje jarig. Maar neen, na deze hit volgen er nog een stuk of wat. En helemaal bizar wordt het als blijkt dat de halve bus plots begint mee te zingen met 'Lucky Lips' en ander fraai werk van de Meester. Er hangen geen camera's, dus ik moet wel op de set van een musical zijn beland. Vreemd. Later volgen nog wat Beach Boy hits. Eens in Valletta aangekomen ben ik er aan gewend, maar blijf me toch vragen stellen.

 

Een bezoek aan de Lascaris War Rooms, valt in het water want deze blijken twee maanden eerder te zijn gesloten voor publiek. Mogelijk wegens de werken aan de nieuwe lift aan de stadsomwalling. Bummer. Jammer dat ik me eerst een klein uur in het zweet moet werken voor ik er achter kom. Een kleine vraag aan een autochtoon kan wonderen doen.

 

Ok, op naar de Upper Barracca Gardens voor een 'then & now' shot van de haven, waarna ik afzak naar de Siege Bell, een monument ter nagedachtenis van het heroïsche verzet tegen de belager tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zoals overal in Valletta is ook hier het panorama indrukwekkend. Dan wordt het even doorstoten naar het uiteinde van de stad, naar Fort St-Elmo om precies te zijn. Hier is het National War Museum gevestigd. Must see.

 

19 bell.jpg

 

 

Het belangrijkste fort van de stad ligt er wat troosteloos bij. Onkruid tiert welig en hier en daar wat zwerfvuil maakt het niet aangenamer. De norse ticketverkoper drukt me er gelijk op dat er niet mag geflitst worden het museum, iets wat ik zowiezo nooit doe. Later zou blijken dat iedereen goed op de monitor wordt gevolgd, want tot tweemaal toe wordt er iemand aangesproken op deze criminele daad.

 

Ik ben nog niet goed binnen of ik ervaar hetzelfde als in de andere musea: weinig ruimte om veel te tonen. Zo is het bijzonder jammer dat de enige overlevende Gloster Gladiator ('Faith') van zijn vleugels ontdaan is om hem in de ruimte binnen te krijgen. Ik kan zelfs niet voldoende afstand nemen om een deftige foto te nemen. Maar het is niet allemaal negatief, wel integendeel: een mooie schat aan uniformen, materiaal, wapens en decoraties vullen de displays. Op de grond een bewegwijzering per maand/jaar zodat alles in historisch correct perspectief kan gezien worden. Ja, het is eigenlijk wel een knap museum moet ik vaststellen. Meest boeiende is het feit dat in deze contreien een totaal andere vestimentair reglement heerste dan wat wij gewoon zijn in onze musea. Het tropische klimaat en erg navy-gerelateerde karakter geeft het hele museum een eigen sfeer. Maar ook uniformen van het Duitse Afrikakorps, Italiaanse luchtmacht en marine vullen de kasten. Alles mooi voorzien van meertalige uitleg. Opvallend is een kleine Italiaanse torpedoboot ('barchini') welke gewapend met explosieven in zijn boeg de haven kon binnenglippen en de aangemeerde schepen aanvallen. Deze werden echter matig ingezet gezien reeds in 1943 de eerste geallieerden in Sicilië aan land gingen en het verloop van de oorlog begon te keren. Te laat dus om deze bootjes massaal in te zetten. Of gelukkig maar. Het museum geeft rijkelijk duiding bij de verschillende konvooien die naar Malta werden ingezet. De asmogenheden hadden hun zinnen er ook op gezet voor de bevoorrading van hun troepen in Afrika, maar Churchill doopte Malta om tot zijn 'onzinkbare vliegdekschip' en de verdediging van het eiland werd een prioriteit. In display o.a. restanten van 'Operatie Pedestal', het grootste en belangrijkste konvooi ooit in de Middelandse Zee, met de bel van de tanker 'Ohio' en diverse wimpels. Meest indrukwekkend is toch de laatste galerij, waar je na een blik op het enige echte St. George Cross, aanbeland in een gang waar de medailles en respectieve foto's hangen van de echte helden van Malta: matrozen, artilleristen, ambulanciers, brandweermannen. De aanblik van de onderscheidingen maakt je wel even stil. Vandaag moet je een goede goal maken om een held te zijn.

 

20 faith.jpg

 

 

Dan sta je plots buiten. Ik wandel langs de noordoostelijke zijde terug naar het centrum en wordt door de wind haast gezandstraald. Nog even flaneren in de hoofdstraat en genieten van de kleurrijke bevolking.

 

21 square.jpg

 

 

 

 

De dames op Malta leveren een verwarrend beeld op. Net zoals hier zijn er schoonheden en karakters. Sommigen ogen eerder exotisch, anderen houden het bij hun Engelse bleke roots. En daar vind je dan alles tussenin. Ze zijn speciaal, dat wel, maar echte modellen heb ik niet zien lopen. Ze zijn ook niet groot, al is dat geen must, maar nooit rank, eerder sjofel. Niet dat er gebrek is aan boetieks of zo, het straatbeeld is dat van bij ons. Maar ze hebben wel iets, alleen weet ik niet goed wat. Mysterie misschien?

 

Maar verder lijkt iedereen hier best gelukkig, lacht veel, weet zich te handhaven. Zolang ze maar niet teveel worden lastiggevallen of teveel moeilijke vragen krijgen voorgeschoteld.

 

Ik neem afscheid van deze bijzondere stad om daarna terug de bus te nemen naar Bugibba. De laatste dag is het vooral pakken en een laatste wandeling langs de ruime kustboulevard. Het water staat heftig en er is zelfs een zwemverbod in de zee. Maar de hemel oogt weer blauw. We krijgen een 'early lunch' alvorens de bus op te gaan naar Lu'Qa Airport. Daar zal Air Malta ons veilig terug naar huis brengen.

 

22 beach.jpg

 

 

 

Onderweg nog enkele dankbare woorden van onze gids en wij laten onze appreciatie ook gelden want zij was echt excellent.

 

23 beach 2.jpg


Is dit nu voor herhaling vatbaar?

 

Dit was een prima introductie voor Malta; je leert de afstanden kennen, leert bijzonder veel over de gewoontes en geschiedenis van het eiland en bezoekt enkele hoogtepunten die het land te bieden heeft. In dat opzicht was het perfect.

 

Rest de vraag: als ik nog eens terugga, wat dan?

 

Wel, eens je de modus operandi kent, kan je best veel zelf doen. Alles is vlot bereikbaar en je kan je overal verstaanbaar maken, toch twee dingen die handig zijn voor de verkenning van een land.

 

Wie er nog niet geweest is, kan ik zeker deze formule aanraden, zelfs diegene die eerder terugdeinzen voor een begeleide reis, zoals ik dus. Waar je anders meer tijd en energie steekt in het oplossen van logistieke vraagstukken van logies en transport, kan je nu heerlijk mee cruisen in een luxe bus en worden alle items keurig aangeboden. De service was perfect, de sfeer dik ok wat maakte dat je alle energie in je eigen vrije tijd kon steken, zonder enige verplichting. Ja, een absolute aanrader dus.

 

Een laatste bedenking: als een pruts van een land het zo goed kan redden? Why can't we?

 

Voor meer foto's, klink hiernaast!

 

 

 

 

 

 

 

 

Commentaren

Ooohh ! Dat is puur genieten ! Schitterend !

Gepost door: Babs | 09-06-10

prachtige foto's ik krijg er meteen zin in om te gaan. Daar wil je toch genoeg tijd hebben om van alles te kunnen genieten en even het moment in laten zinken

Gepost door: stadswandeling leiden | 24-12-14

De commentaren zijn gesloten.