04-05-16

De Slag bij Waterloo - Memorial 1815

Capture.JPG

 

Hoe lang is het geleden dat u nog de site van De Slag bij Waterloo bezocht? Is het gereduceerd tot een vage herinnering aan een vervelende schooluitstap waar je niet alleen ziek was op de bus maar tevens getreiterd werd met oeverloos historisch geneuzel? En achteraf een warme limonade die al heel de dag in de bus heeft liggen gisten? Of was het enkele jaren geleden in een poging om geleden schade in te halen?

Hoe dan ook, als je laatste bezoek dateert van pakweg voor 2014 is het de hoogste tijd om je stevige schoenen aan te trekken, een weinig voorbereiding te doen middels de moderne media en maken dat je in ’s-Gravenbrakel staat! Route du Lion, om precies te zijn.

Het was nog niet zo heel lang geleden dat ik het Nationale Monument van de Slag bij Waterloo (in het Engels ‘Battle OF Waterloo’ en Frans: ‘Bataille de Waterloo’ – wij Vlamingen zeggen correct: ‘BIJ Waterloo, welk toch een eindje verderop ligt…) had bezocht.

Met het oog op een mooie namiddag trokken we tot voor twee jaar geleden  gewoon naar het oord in kwestie en werden dan ook geconfronteerd met niet enkel het muffe, aftandse en vooral volledig niet tot de verbeelding sprekende wijze waarop dit historische event werd herdacht maar ook met enorme werken die aan de gang waren. Dat was dus mei 2014.

Vanop de ‘butte’ was het duidelijk dat de werken – die op dat moment nog niets van hun uiteindelijke bestemming prijsgaven – volledig in het kader stonden van de 200e verjaardag van deze veldslag.

In juni 2015 werd dan ook in het lang en het breed in de media rapport gedaan van de officiële plechtigheden met tal van internationale vertegenwoordigers. Onder hen o.a. nazaten van Wellington, Blücher en verwanten of officiële afgezanten van de betrokken naties. Helaas werd er toen nog geen tip van de sluier opgelicht over de renovaties die ondertussen – naar ik aanneem - ook voltooid waren.

Hoge tijd dus om nog eens af te zakken. Vrij van alle vooroordelen en zeker niet voorbereid op datgene wat ons te wachten stond.

Al bij het oprijden van de Route du Lion was het even heroriënteren. Uiteraard blijft de heuvel een iconisch beeld en ook het gebouw dat het 360° panorama herbergt, springt onmiddellijk in het oog. Maar afgezien daarvan is er heel wat veranderd.

01 WATERLOO 117B.jpg

Zo is de ‘route’ onderbroken door een voetgangersgedeelte waardoor je wel een bepaalde parking op moet. Naargelang van waar je komt. Op enkele minuten wandelen ben je aan de infrastructuren. In het oog springend is zeker de nieuwe taverne/restaurant dat deels gehuisvest is in het oude gebouw maar voorzien van een sneeuwwitte gevel, een hoop glas en een heerlijk terras welk zeker uitnodigt, maar dat is natuurlijk voor later.

Prioritair is het bezoek aan het nieuwe museum, ofte ‘Mémorial 1815’. Tijd voor verbazing, verwondering en vooral appreciatie voor wat daar uit de grond – of liever ‘in de grond’ gestampt is.

Toen Wellington kort na de slag het slagveld terug bezocht was hij niet te spreken over het feit dat men zijn linie had afgegraven om de herdenkingsheuvel te creëren. Vandaag heeft men wél oog voor het behoud van het landschap en de Hertog zijn woorden in gedachten, heeft men het museum volledig in de grond verstopt.

WATERLOO 078BW.jpg

WATERLOO 002.jpg

De moderne aanpak staat schril in contrast met de stoffige en gedateerde presentatie van vroeger. In de mate dat er al van een echt museum sprake was natuurlijk. Al vanaf de inkom voel je dat het wel wat mocht kosten. Zeg gerust dat kosten noch moeite gespaard zijn gebleven.

De toegangsprijs (16€ voor volwassenen, 13 voor kids, check it out!) zal zich later op de dag meer dan rechtvaardigen. Ik durf zelfs stellen dat de vroegere 8€ overdreven was en dit best in verhouding is met wat er geboden wordt.

Het is nu niet de bedoeling om het hele museum uit de doeken te doen want dat zou me te ver leiden en ik ga hier ook niet alles weggeven. Iedereen komt aan zijn trekken, dat is een feit.

Zo is het eerste gedeelte van het museum geweid aan de sociale, economische en politieke situatie aan het einde van de 18e eeuw en uiteraard ook aan de ‘rise to fame’ van Napoleon Bonaparte. Zijn veldtochten, zijn politiek en uiteraard ook zijn grote verdiensten.

WATERLOO 004.jpg

WATERLOO 007.jpg

Met de uitstekende audiogids op de kop en de toch wel vele stukjes begeleiding is het even doorbijten voor wie ofwel niet de tijd heeft ofwel dit gedeelte wil overslaan. Dat kan door in de audiogids gewoon te skippen.

Overslaan kan wel maar dan mis je toch wel het een en het ander. Je kan je vergapen aan de opmerkelijke bewegende schilderijen (heel mooi) en de knappe kaarten en artefacten die links en rechts te kijk staan. Maar om je (leek of niet) even onder te dompelen in die periode, is het aangeraden je tijd er voor te nemen. Voor kinderen is dat niet altijd vanzelfsprekend. Toch is er tussen dit overaanbod van eerder academische informatie zeker een moment van bezinning voor het enorme portret van de Keizer. Je zou van minder nederig worden!

Wie verkiest om de geopolitieke intro over te slaan, kan doorstoten naar de grote galerij van uniformen en uitrusting. Met de uniformen per nationaliteit en eenheid in paradevorm opgesteld is deze meer dan indrukwekkend.

WATERLOO 009.jpg

WATERLOO 013.jpg

WATERLOO 015.jpg

De purist mag er van uitgaan dat het overgrote gedeelte (of alles, quoi) uit reproducties bestaat maar ik neem aan dat toen nieuwe uniformen nauwelijks te onderscheiden zouden geweest zijn op enkele stoffen en fabricaten na.

Ik zal het woord ‘indrukwekkend’ nog maar een keer gebruiken – en we zijn eigenlijk nog maar pas goed vertrokken. Goed punt is dat de meeste mannequins geen gezicht hebben. Geen verstarde psychotische zielloze blikken met beschadigde plaasteren neuzen maar anonieme witte koppen. En het werkt. Alle focus dus op de kleuren en de wapenuitrusting. Overdadig gedocumenteerd en wederom voldoende auditieve commentaar indien gewenst. De hele ruimte oogt licht en luchtig.

WATERLOO 021.jpg

WATERLOO 023.jpg

 

WATERLOO 025.jpg

Op het einde van dit hoofdstuk kan je om de zoveel tijd (heb het niet nagekeken) de 4D bioscoop binnengaan om de veldslag te beleven. En dat is echt een staaltje van technisch kunnen.

Al staande krijg je (ik schat) in een 20’ minuten het hele verloop van de strijd voorgeschoteld in 4D – ja, de vloer trilt en sommige medekijkers getuigen van geur – iets wat ik niet wil bevestigen noch ontkennen maar ik wil best meegaan in hun verhaal. Ik kan me niet van het idee ontdoen dat ik bij de weergave van de brand in La Haye Sainte een brandgeur ontwaarde…

4D is nog niet altijd en overal geïntegreerd maar het is wel een ervaring! De galopperende paarden en daverende kanonnen trillen tot in je nieren en sommige tandvullingen hebben het ook geweten. Zeer realistisch geacteerd en vlot in beeld gebracht, met epische muziek, het kon eigenlijk niet anders dan indruk maken op groot en klein.

Restten er nog enkele historische items en vondsten en een interactieve ruimte die het eerder licht opvat.

WATERLOO 030.jpg

WATERLOO 033.jpg

WATERLOO 042.jpg

Via een ondergrondse gang kan je naar het historische 360° panorama waar men omwille van de historische waarde weinig aan kan of mag opfleuren. Wel aardig dat je eens de opbouw en onderbouw van het gedrocht kan zien. Verder is het eigenlijk bij hetzelfde gebleven.

WATERLOO 056.jpg

Dan staan we alleen nog voor de obligate klim naar ‘de leeuw’. Het uitzicht was perfect door het voortreffelijke weer. We zagen nu ook de impact van de vernieuwing. Zo is het oude horecagebouw volledig genivelleerd. Dat was dan ook meer dan over gedateerd en nodigde nog allerminst uit om binnen te gaan. Er staan dus nog maar twee gebouwen bovengronds: het panorama en de brasserie.

De Hertog zou het zeker goedgevonden hebben.

WATERLOO 088.jpg

WATERLOO 067.jpg

 WATERLOO 064.jpg

De inwendige mens werd versterkt in de brasserie ‘Bivouac de L’Empereur’, van de keten RN. Wel vreemd dat die benaming wordt gebruikt net op de plaats van de vroegere geallieerde linies.

WATERLOO 087.jpg

Het gebodene was best ok, van dagschotels tot de halve kip en zelfs de fish & chips. Enkel de bediening liet wat te wensen over maar dat kan ik volledig op de schuld van het goede weer schuiven.

Toch had men op een zondag (1 mei notabene) wel wat versterking mogen oproepen opdat de bediening enigszins synchroon zou verlopen. In actuele horecatermen nog allemaal best betaalbaar maar dat is voor ieder op zich uit te maken. 4.5€ voor een ‘Waterloo Triple Blond (33cl) is niet niks maar de kwaliteit en het decor maakten veel goed.

WATERLOO 081.jpg

Om dit allemaal te verwerken werd er begonnen met de klassieke wandeling over het slagveld. We waren niet alleen maar konden toch nog van het landelijke karakter genieten.

Ik was bijzonder nieuwsgierig naar de toestand van (ooit 'kasteelhoeve') Ferme Hougoumont. Het dramatische verleden en de pivotale rol die deze locatie in de veldslag heeft gespeeld, maakt dit een must-see plaats. Te voet vlot te doen maar er is nu ook een shuttle voorzien en mits wat handigheid kan je er via via met de wagen geraken (al twijfel ik of dat wel mag). Ik wil de toekomstige bezoeker er zeker op wijzen om dit niet over te slaan!

WATERLOO 089B.jpg

WATERLOO 090B.jpg

Al wie enigszins geïnteresseerd is in de Slag bij Waterloo weet deze (ooit) kasteelhoeve te plaatsen en naar waarde te schatten. Zo ook het comité dat beslist heeft om ze een volledige make-over te geven. Was het vroeger een zielig hoopje gebouwen dat op instorten stond (met wél een zekere charme), de werken die ik bij een vorig bezoek mocht aanschouwen hebben geleid tot een eye-catching site met alles wat een bezoeker zich kan wensen.

WATERLOO 099.jpg

Van het nette onthaal, de perfect gereconstrueerde gebouwen tot de nagelnieuwe toiletten (wat nooit weg is op een wandeling na een uitvoerig terrasbezoek).

We werden er door het vriendelijke onthaal direct op gewezen dat een volgende ‘vertoning’ binnen twee minuten zou starten. Wisten wij veel wat er te zien ging zijn maar eenmaal in de oude schuur (ok, helemaal vernieuwd en stijlvol aangekleed qua licht en banken) voelde je dat er iets moois ging komen.

WATERLOO 093B.jpg

Aanzwellende muziek begeleidde de film op de muur en drie panelen die uit de grond oprezen dienden als bar-reliëf en bijkomende projectiemuren. Uiteraard werd er hier gefocust op de strijd om en in de boerderij. Wederom een meeslepende aangelegenheid. De vertoning is in het Frans maar perfect gesynchroniseerd met de ook daar verkrijgbare audiogids.

De site is verder haast volledig te bezoeken. Ook de boomgaard – nu bijna zonder bomen – is toegankelijk. De grootte van de boomgaard geeft een extra indruk over de perimeter die er diende verdedigd te worden. De ietwat steriel ogende aanpak van de gebouwen contrasteert wel fel met de vorige bezoeken. Alsof alle leed, bloed en tranen vakkundig zijn verwijderd.

WATERLOO 094B.jpg

WATERLOO 101B.jpg

WATERLOO 100C.jpg

WATERLOO 100K.jpg

Maar toch: nu is de site voor de volgende generaties niet alleen in presentabele staat, het is een extra incentive om het slagveld te bezoeken. We mogen niet vergeten dat ondanks het nu 200 jarige jubileum van de geallieerde overwinning op het Franse leger, deze dag, 18 juni 1815, even belangrijk is in de Europese geschiedenis als zeg maar 6 juni 1944.

Europa werd verzekerd van een nagenoeg conflictvrije eeuw waarbij de naties mekaar eerder vonden dan bekampten– op enkele bloedige revoluties na. De Europese bloeddorst  werd al te graag in de kolonies bevredigd. En dat geldt natuurlijk voor haast alle Europese grootmachten. (effe correct blijven…)

WATERLOO 091C.jpg

WATERLOO 091D.jpg

WATERLOO 100H.jpg 

Het zou ook 99 jaar duren alvorens er terug een Britse soldaat in staat van oorlog naar het vasteland zou afzakken. En alsof het lot een gek spelletje speelt, zou deze zijn eerste kogels afvuren op nog geen 50 km verderop, in Mons/Bergen.

Enfin, wederom een fantastische ervaring rijker, was het tijd om onze weg voort te zetten. Met het oog op de ‘grote wandeling’ maar gezien de tijd dat we die dag al op de been waren, viel dit te betwijfelen. Mij moeten ze ook geen truken meer leren, dus achter de boomgaard door slopen we over de velden naar de verharde weg.

WATERLOO 103.jpg

WATERLOO 105B.jpg

Via La Belle-Alliance, waar Wellington en Blücher mekaar na de slag ontmoetten, de niet zo aangename drukke chaussée via hoeve La Haye-Sainte terug naar de Route du Lion. Een mooie wandeling, ook voor diegenen die niet gehinderd worden door al te veel historische kennis. Zelf begon ik het ook al te voelen maar dat was ook te wijten aan het uitvoerige museumgeslenter eerder op de dag.

WATERLOO 108E.jpg

WATERLOO 109D.jpg

WATERLOO 114B.jpg

We vonden nog de kracht om een afsluitertje te consumeren op het ondertussen behoorlijk volle terras en meer dan voldaan werd de trip afgesloten.

Waterloo – Mémorial 1815 is hierbij goedgekeurd en krijgt na decennia onder het stof te hebben gelegen eindelijk wat het verdiend: een internationale uitstraling. Aanbevelenswaardig en een verplichting voor iedereen die de Europese geschiedenis een warm hart toedraagt.

WATERLOO 077.jpg

WATERLOO 086.jpg

Bravo voor de initiatiefnemers– Bravo voor de designers en uitvoerders.

En hoewel het hele verhaal zich voor het ontstaan van de huidige staat België plaatsvond, moet ik vaststellen dat er bijna enige nationale trots opborrelde, weliswaar diep in mezelf.

Ja, zo enthousiast was ik dus.

 

Commentaren

Ik denk dat we er met z'n allen enorm van genoten hebben. De hele site is meer dan de moeite waard. En het weer zat ons ook helemaal mee, wat wil een mens nog meer, Topdagjeuuu !

Gepost door: barbara devroe | 04-05-16

En weerom bravo voor de verslaggever.

Gepost door: L'Homme des Bois | 04-05-16

Prachtig verslag van een prachtige dag!
Bedankt!

Gepost door: Edith | 08-05-16

De commentaren zijn gesloten.