20-05-11

Normandië, deel 2 (10 mei '11)

 

dag 3 OPEN 2.JPG

Dinsdag 10 mei. Een nieuwe dag en de zon brandt al fel in een nagenoeg wolkenloze hemel. Daar hou ik van, vooral op vakantie. Na een Frans ontbijt (herkenbaar aan de plakkerige vingers na datum) zijn we er helemaal klaar voor. Veiligheidshalve toch maar met de gps uit de stad want het is weer vet druk op de ring. Eens weg uit Caen rijden we zoals echte venten rijden: met een Michelin in de hand dus.

En Crépon verwelkomt ons. Het monument voor het 6e Bn Green Howards nodigt zeker uit voor een korte stop. Op een didactische plaat wordt het hele verhaal van hun deelname in de landing uitgelegd. Komende van Gold Beach ploeterden zij enkele dagen door mijnen- en prikkeldraadversperringen, constant onder vijandelijk vuur alvorens zij de regio konden stabiliseren. Uiteraard is dit monument gewijd aan alle slachtoffers van de eenheid, maar het is de heldhaftige actie van Adjudant Stanley E. Hollis, welke op zijn eentje meerdere lastige Duitse mitrailleursnesten uitschakelde, wat dit monument op deze plaats verantwoord. In Crépon redde hij nog verschillende strijdmakkers tijdens de bestorming en beschieting van een Duits artilleriepositie. Tijdens deze actie was hij reeds gewond in het gelaat. Het stijlvolle beeld van een uitrustende Hollis na de actie straalt rust en vastberadenheid uit. Hij won hier niet voor niets het Victoria Cross mee. Hij overleed in 1972. Voor ons, meerwaardezoekers, alvast een mooi begin van een eerder vredevolle dag.

12 Crepon 4.JPG

 

Arromanches-les-Bains, zoals het voluit heet ziet er veel toeristvriendelijker uit. Daarmee wil ik vooral zeggen: het strand was toegankelijk en daar werd door de dagjes-en andere mensen gretig gebruik van gemaakt. Mijn collega was er als de kippen bij om de grote brok Mulberry te bepotelen en net zoals ik (weerom) in ontzag te staan van én de lelijkheid van het ding maar tevens de robuustheid van dit grote stuk metaal. Rondom de haven liggen nog een deel van deze dingen op nog steeds dezelfde plaats als in 1944. De lucht is blauw, het strand is lichtbeige/wit, het mos op de Mulberry aardig groen. Alle elementen om weerom een fotorush te ontketenen. Het zilt kruipt in de neusgaten en een zacht windje houdt de temperatuur aangenaam. Opdracht volbracht. 

13 Arro B 2.JPG

14 Arro B 4.JPG

15 Arro B 6.JPG

Even verderop ligt de Batterie de Longues maar deze laten we nu gerust en rijden naar het stadje Port-en-Bessin (-Huppain, voor de volledigheid). De vele luchtfoto’s van dit vissersstadje beloven veel moois maar eens ter plekke – het is nog steeds laag water – lijkt het toch minder poëtisch. De bootjes liggen in het slijk en echt veel beweging is er niet. De locatie is anders wél mooi; links en rechts omgeven door hoge heuvels en kliffen en een jachthaven die in het hoogseizoen zeker voor het nodige soelaas kan zorgen. Wij, omdat we er dan toch zijn, maken een wandeling over een arm van de binnenhaven. De meeuwen en ander gevogelte daagt ons uit om een foto te nemen, wat aardig lukt. 

16 Port 2.JPG 

Tijd voor een hotspot! We volgen nog even de kustweg D514 en komen na enkele minuten in de meest oostelijke sector van Omaha Beach aan. Ondertussen zijn we al even vertrouwd met de beelden van ‘Private Ryan’ en de historische foto’s van Robert Capa. De ene bloederig en aangrijpend, de andere even aangrijpend door de omstandigheden waarin ze zijn genomen, nl. in het midden van de actie. Vandaag de dag is dit strand zoals alle andere stranden in de regio: stil, breed, en vooral erg leeg en stil.

Alvorens de picknick aan te spreken (ja, dit is een recreatiezone!) waaien we uit op het strand. Ieder maakt voor zich uit hoe belangrijk dit stuk zand wel niet is. We staan op de scheiding Easy Red en Dog Green, namen die ondertussen staan voor de pijnlijkste episode van D-day. Ik doe er nog een schepje bovenop door flink te gaan pootjebaden en stel vast: het water is erg koud. Door de verhouding met de evenementen van ’44 verbijt ik het als een echte held en geef geen krimp. Er in sukkelen met volle uitrusting onder rondvliegend metaal kan ik me haast niet voorstellen. Toch zijn er een hoop soldaten zo aan hun einde gekomen. Zij die dan toch het strand opgeraakten wilden maar één ding: er snel weer vanaf, in de goede richting.

Deze richting werd beheerst door het WN62 (Wiederstandsnest 62), een van de vele versterkte mitrailleursposten op de eerste heuvels. Nummer 62 werd o.a. bezet door Soldat Heinz Severloh. Gewapend met zijn Mg42 ‘zou’ hij ruim 2000 Amerikanen uitgeschakeld hebben. Dit dient nader onderzocht te worden. Als ik zijn post herbeman (dankzij de prima plattegrond) daagt het wel voor me. Hij zit als het ware op de eerste rij. Zijn zicht op het strand liegt er niet om. Ik kan niet anders dan het geloven.

18 Omaha 09.JPG

De grotere artilleriebunker is vandaag nog steeds bezet. Als ik hem betreed fladdert een vlucht zwaluwen rond mijn hoofd alvorens met tegenzin hun post te verlaten. Ook zij geven deze beschutting niet zomaar op. De bunker staat vol water, dus mijn excursie komt al snel tot een vroegtijdig einde.

17 Omaha 05.JPG

Verder naar boven, een echte klim, staat het monument voor de ‘Big Red One’ ofte de 1st U.S. Division. Nu zijn we op een flinke steenworp van het militaire kerkhof, maar besluiten terug af te zakken en eerst te bunkeren (haha). Met een beetje historisch besef is het haast irreëel om lekker onderuit te gaan op Omaha.  

Even terug de auto in en we scheuren naar de nieuwe, uitgebreide parking van het Normandy American Cemetery and Memorial, officieel op grondgebied Colleville-s-Mer. Ondertussen speelt al even de soundtrack van ‘Saving private Ryan’ in de auto. Klinkt cheesy maar het mist zijn effect niet! Veel volk aldaar, jaarlijks komen hier om en bij de 60 000 mensen over de vloer. Gelukkig is het groot, heel erg groot waardoor je nergens drommen mensen ziet. Veel jongeren ook, met handleidingen en documentatie. Op hun documenten zie ik dat ze van ‘The American School in London’ zijn en hun kaft vermeld op een actuele hippe wijze ‘Normandy Scene Investigation’ (naar C.S.I., get it?). Alle middelen zijn goed om deze en andere jongeren én ouderen te wijzen op wat er zich allemaal heeft afgespeeld en op de wijze waarop zo velen hier voor altijd begraven zullen liggen. 

19 Colleville 03.JPG

20 Colleville 06.JPG

Ook veel ouderen en echte senioren, waarvan sommigen met medailles, al lijken ze me niet echt veteranen van ruim 65 jaar geleden. Misschien op zoek naar pa of oom?

Als een militair kerkhof al ‘goed gelegen’ kan zijn, dan spant dit wel de kroon. Het slagveld bevind zich op enkele tientallen meters heuvelafwaarts en het overzicht over de twee bloederigste sectoren is adembenemend. Toch vermelden dat van de bijna 10 000 militairen die hier liggen, velen ook na D-day zijn gesneuveld en alhier verzameld.

Het nieuwe ontvangstgebouw ziet er mooi uit en wij moeten vaststellen dat bij het binnengaan iedereen gescand én gefouilleerd wordt als ware het een controle voor het boarden van een vliegtuig. Ik wekte al argwaan alleen al door er naar te kijken! Deze beker hebben we dan maar laten voorbijgaan. Het kerkhof is immers zo vrij toegankelijk. 

21 Colleville 15.JPG

Aan de andere kant ligt Vierville, een slaperig vakantiedorp dat na de oorlog duidelijk niet meer wakker is geworden of het moest zijn van de vele vakantiehuisjes aan de kustweg. Aan de westelijke zijde vinden we het monument voor de American National Guard. De bunker waarop dit is gezet, ter hoogte van Dog Green, was samen met nog een andere een van de moeilijkste obstakels bij de landing. Als je in detail gaat lezen hoe men dit strand uiteindelijk heeft veroverd, moet je echt even gaan zitten. De Mulberry die hier was aangelegd werd toen losgeslagen door een storm en nooit gebruikt. Omdat het water ondertussen flink omhoog is gekomen zien we er helaas niets meer van. Ja kan nu eenmaal niet overal tegelijk zijn. Daarom trekken we ons even terug in café ‘The Veterans’ (echt waar!) voor een flinke Stella (écht waar!). Op het strand wat spelende mensen en een rennende hond. Zo is goed, zo is het beter. 

22 Vierville 1.JPG

22b Vierville 2.JPG

Ik moet de siësta brutaal onderbreken om mijn reisgenoot er op te wijzen dat het volgende hoogtepunt er staat aan te komen. Hij klokt zijn 1664 naar binnen en voor we het weten zijn we op weg naar de Pointe du Hoc.

Als je alle activiteiten van die bewuste dag even moet laten bezinken en op een rijtje zetten, is dit buiten de inzet van het 2e Ranger Bn (D-E & F compagnie) gerekend. Door vertraging wegens een te wilde zee, landden deze eenheden 35 minuten te laat op hun doel. De rest van de Rangers ging er van uit dat de actie mislukt was en liet zijn manschappen dan maar op Omaha landen. Dit maakt dat Kol. Rudder met zijn drie Compagnieën op zichzelf waren aangewezen eens zij met touwen, ladders en haken de ruim 30m hoge kliffen beklommen hadden. Wonderbaarlijk dat zij slechts 15 man verloren in de beklimming. De 155mm kanonnen die er werden verwacht waren reeds door de Duitsers meer landinwaarts geplaatst waardoor de Rangers enkel hun handen vol hadden met het innemen van de vele bunkers die zich op de hoogte bevonden. Zij werden pas op 8 juni ontzet door het 5eRangers die op Omaha waren geland. 

23 Pointe 06.JPG

23b Pointe 05.JPG

23c Pointe 08.JPG

Het zicht is fantastisch en er is niet al te veel volk. Nu is ook de voorwaartse observatiepost te bezoeken, iets wat vorige keer niet zo was. Ik dacht toen dat dit nooit het geval was. Nu is hij echt ‘proper’ en in prima conditie. De naald van het monument nodigt uiteraard uit voor een stukje poseren. Het is ondertussen 17u voorbij en vangen de terugweg naar de parking aan.

Het Duitse kerkhof van La Cambe ligt op onze weg naar Saint-Lô. Dit kerkhof was oorspronkelijk Amerikaans met een Duitse sectie, maar werd na de oorlog gereorganiseerd. Zo werden de gesneuvelden gerepatrieerd of bijgezet in Colleville. 12 000 Duitsers werden uit 1400 kleinere kerkhoven overgebracht wat maakt dat er hier nu 21 222 Duitse militairen liggen.

24 La Cambe 5.JPG

Het ontvangstgebouwtje geeft aardig wat info maar het is uiteindelijk het kerkhof zelf dat onze aandacht trekt. Duitse kerkhoven hebben altijd iets sombers en schuldigs. Ja, ondanks het feit dat het merendeel hier zeker niet voor gekozen heeft, straalt de boetedoening er haast van af. Toch oogt dit ook in zekere zin mooi. De late namiddagzon gooit lange schaduwen op de wel erg groene beplanting. De noeste kruisen steken mooi af tegen de meer subtiele tegels in de grond. Als we de leeftijd van de ‘mannen’ lezen blijkt dat velen nog maar net 18 zijn geworden.

Een half uurtje later zijn we in Saint-Lô, waar de lokale barakken worden opgezocht. De inkwartiering mist wat punten qua comfort, maar dat maken we weer goed door een ietwat banaal maar op zich geweldig eetetablissement aan te doen. Een Franco-Amerikaanse eettent in volledige Western en John Wayne stijl. Het is niet altijd hoogstaand of verfijnd maar vooral lekker, veel en erg prijselijk. Zeker een aanrader voor de reiziger met honger. (Google ‘Oncle Scott’)

dag 3 SLOT.JPG

 

17-05-11

Normandië, deel 1 (8 & 9 mei '11)

 

dag 1 OPEN1.JPG

Ronduit schitterend idee om op zondag te vertrekken. Ik durf zelfs na datum stellen dat deze hele uitstap een score van 97,5% krijgt (toch een volle 30% meer dan vorige Normandiëtrip). Over het feit dat één museum gesloten was wegens uitbreiding kunnen we laconiek zijn: weerom iets om later eens te doen. Veel later dus want ik heb het nu wel even gezien.

Zien én voelen, want het is misschien op zich wel een ‘mooie’ trip; stilstaan bij wat er allemaal gebeurd is op de stranden en zeker ook in het nabije hinterland, is niet niets.

Sterker nog: nadat we uit het Musée Cinéma 360° kwamen zeg ik nog haast letterlijk tegen mijn kompaan: “De eerste die dit idee op tafel gooide werd toch even niet serieus genomen, mijn gedacht”. Waarop er een waterval van namen, data en andere gegevens mijn richting uit kwam. Inderdaad, mijn gekwalificeerde Gefreiter heeft een haast encyclopedische kennis van de kleine lettertjes uit de boeken, wat mij heel wat gezeul bespaart. Af en toe eten en drinken geven en samen vormen we dan een compatibel stel. Residenten van Verdun, de Somme, de Argonne en zowat elk ander slagveld in onze nabijheid kunnen dit beamen.

Hoe dan ook: nu iedereen toch bekend is met ‘Saving Private Ryan’, ‘Band Of Brothers’, ‘The Longest Day’ en sommigen ook met… ‘Call of Duty’ (da meendje nie!), is het tegelijk verbijsterend dat er nog zoveel mensen zijn die deze regio nog niet hebben bezocht. Temeer omdat het zelfs bij veteranen als wij nog steeds sterke gevoelens oproept. En wij hebben al wat gezien. Ok, dat is één.

Dag 3 TUSSEN.JPG

Tevens het stilstaan bij het feit dat men vanuit de zee (en lucht natuurlijk) het sterkste leger op het sterk verdedigde Europa heeft aangevallen. De zee, wat eerder een vluchtweg was, werd nu een – weliswaar onvoorspelbare - bondgenoot. In combinatie met een perfecte timing, veel ‘chance’ en vooral veel lef en durf, hebben de geallieerden het klaargespeeld om na één dag van wisselend succes toch een blijvende voet aan wal te zetten in het bezette Frankrijk. Dat het Duitse leger ondertussen vooral in het Oosten aan het strijden (en verliezen) was en de dreiging vanuit de zee niet door iedereen even ernstig werd genomen (generaal Rommel was wel pienter, maar de rest was haast letterlijk aan het slapen), maakten het er natuurlijk gemakkelijker op. Al valt dat wel te relativeren. Had de bulk van de Duitse strijdkrachten aan de Franse kust in anticipatie staan popelen, het had er even anders uitgezien. Niet dus. ‘D-day’ ofte operatie Overlord mag men gemakkelijk als een van de meest opzienbarende en succesvolle militaire acties ooit onderlijnen. Alles wat we zien en tegenkomen op deze reis wrijft dit er nog maar eens in.

dag 1 OPEN.JPG 

Zondag 8 mei 0712u.

Met de neuzen in dezelfde richting en vol goesting scheuren we de E17 op. Haast autovrij! Via Lille richting Parijs, Amiens en dan Le Havre. Het is wel een hele rit, reken een 500 km tot je in de ‘Battle Zone’ terechtkomt. Ons eerste punt van afspraak met de geschiedenis is Merville, meerbepaald de Batteries de Merville. Deze Duitse batterij bestond uit 4 150mm kanonnen en een handvol luchtafweergeschut. Om de Britse sector Sword te vrijwaren van zwaar geschut diende deze ingenomen te worden. Na een zwaar bombardement, wat vooral de dorpen in de buurt trof, landde het 9ePara Bn. O.l.v. Lt. Col. Terence Otway rond de site. Van de 600 man kon Otway er 150 bij mekaar scharrelen om vervolgens door de met mijnen bezaaide perimeter te ‘avanceren’. Het was 0050u op de historische dag. Wild om zich heen vurend wist de eenheid de site in nog geen  30 minuten te veroveren. De Duitsers vochten haast tot de laatste man. Van de ruim 200 waren er nog 22 die zich konden overgeven. Otway verloor er 70. Een spectaculaire actie die zeker invloed heeft gehad op de landingen even verderop.

01 Merville 1.JPG

Op de site vinden we natuurlijk de vier artilleriebunkers en enkele bijgebouwen. Drie zijn er ingericht als museum. Een met info over de Duitse bezetter, een als memoriaal voor de Britse Para’s en een voor de Belgische Brigade Piron. Nieuw op de site is een C47 transportvliegtuig welk te bezoeken is. Verder een Brits artilleriestuk.

02 Merville 2.JPG

Na tien minuten rijden zijn we tussen Ranville en Benouville. De legendarische ‘Pegasus Bridge’ ligt al jaren op het droge tussen relieken van de legendarische aanval op de brug op 6 juni 1944 om 0020u. Van de zes Horsa zweefvliegtuigen waren er vier vlakbij geland en eentje 800m verderop. De zesde zat 12 km verder. De vier die waren geland op 50m van de brug spoedden zich over de Orne. Pas toen ze aan de overkant waren reageerden de Duitsers. Na een fel vuurgevecht viel café Gondrée in Britse handen. Dit was het eerste bevrijdde gebouw van Frankrijk. Daar werden dan ook gelijk meerdere flessen gekraakt. Wij bezoeken eerst het museum en besluiten gezien de onregelmatige druppels die ondertussen beginnen te vallen eerst binnen onze ronde te doen. De openluchttentoonstelling toont ons de originele brug en een Horsa replica. In het mooie museum tal van historische artefacten die aan de actie refereren.

031 Pegasus 3.JPG

032 Pegasus 5.JPG

03 Pegasus 1.JPG

04 Pegasus 2.JPG

Als we de baan oversteken staan we aan de landingsgrond van de vier Horsa’s. Deze liggen er nog steeds bij als toen. Braak en drassig. Duiding op de plakkaten brengt ons toch weer dicht bij de feiten. Deze keer steken we ook de (nieuwe maar gelijkende) brug over en nestelen ons op het terras van het café. Voor de huidige uitbaters is het elke dag van ‘t zelfde: hun café op de foto, foto nemen van de bezoekers voor het café. Ik was dan ook (niet?) verwonderd van de nogal stugge bediening. De koffie was wél goed en zeker verdiend.

Een korte rit naar Caen was ons volgende deel. Na de inkwartiering in ons logies zochten we een restaurant op. Daarover kan ik helaas niet in detail treden, er zijn grenzen aan fatsoen. 

dag 2 OPEN.JPG

Maandag 9 mei, werkdag! Duidelijk merkbaar op de ‘périphérique’ van Caen. Gelukkig moeten we maar een klein eindje mee alvorens we binnendoor naar de ‘Hillman Battery’ rijden. Deze site is al een tijdje te bezoeken en een kort onderhoud met enkele werkenden aldaar blijkt ze nog verre van af te zijn. Echt heel veel is er dan ook niet te zien en na een kort bezoek aan de bunkers en een kleine wandeling rondom rijden we naar de kust. Altijd leuk om de zee te zien en het zilte water te ruiken.

05 Hillman 1.JPG

Vanaf Luc-sur-Mer volgen we zo goed als kan de kustweg door de aaneensluitende dorpen : Langrune-s-Mer, St.Aubin-s-Mer en Bernières-s-Mer. Zo belanden we in de Canadese zone ofte Juno. In Courseulles-s-Mer bevindt zich het imposante en razend interessante Juno Beach Centre. Niet alleen levert dit museum een hoop informatie over de Canadese deelname aan de evenementen, tevens geeft het een ruime inzage in de ontwikkeling van Canada als natie. Vanaf de eerste ontdekking en kolonisatie, over de immigratie vanuit Europa tot de zelfbewustwording van de natie en uiteraard de deelname aan zowat alle grote conflicten ter wereld.  

06 Juno 2.JPG

De opdracht van de Canadese eenheden was samen met de Britse die links en recht van hen landden, door te stoten naar Caen om het vliegveld in te nemen. Caen zou nog een heel ander verhaal worden. De Royal Winnipeg Rifles werd omzeggens al gedecimeerd nog voor ze aan land waren. Andere eenheden hadden meer geluk, maar het zou nog even duren alvorens Caen bevrijd zou worden.

07 Juno 9.JPG

Vooraf gaan we mee het strand op met een van de gidsen. Zij geeft ons een voldoende beeld van de situatie tijdens de bezetting aan de kust en leidt ons mee in een ruime bunker op het strand. Deze is anders niet te bezoeken. In de groep zitten naast enkele andere Vlamingen ook Amerikanen en uiteraard een hoop Canadezen. De gids spreekt behoorlijk Frans met een Engels accent en vice versa. Voor ons, Vlamingen maakt het allemaal geen zak uit, wij zijn ondertussen van alle markten thuis.

Even verderop ligt Graye-s-Mer. Een kustplaatsje vooral uitgebouwd naar toerisme toe. Aan de kust staat een monument voor de Vrije Fransen die daar later aan land zouden komen. Ook de Engelse koning en De Gaulle zouden later in Graye vaste voet aan wal zetten. De Churchill AVRE tank trekt wel de aandacht maar ook de picknick wordt aangesproken wat wél de aandacht van de zeemeeuwen trekt.

07b Graye.jpg

Van Graye rijden we naar Arromanches-les-Bains. Een stadje dat qua reputatie zijn naam ver vooruit is. Hier lag immers de grootste Mulberry haven van Normandië. De kunstmatige haven die na de landing de logistieke bevoorrading moest verzekeren. Het is hoog water als we aankomen dus op het strand gaan kan niet. Het perfecte alternatief is een bezoek aan het ‘Arromanches 360° Cinema’. Met de nodige vooringenomenheid maken we toch de klim naar boven wat niet alleen een mooi zich over de baai geeft maar ons tevens confronteert met de beperkingen van ons klimvermogen. Hoe dan ook, we zijn net op tijd voor de volgende vertoning. Hier speelt men een film van 18 minuten in, ja, 360° rondom de kijker. Wie mobiel genoeg is kan rondwandelen. Eerlijkheidshalve moet ik stellen dat het bijlange niet slecht was. Met een combinatie van historische en nieuwe beelden krijg je toch een mooie kijk op de zaken. Achteraf maakte het toch wel enige indruk.

08b Arro.jpg

08 Arro B 3.JPG

We stoten nog door naar Longues-s-Mer, waar de evenzo genaamde Batteries staan. Het kuststrookje heet officieel ‘Le Chaos’ wegens de afbrokkelende kliffen. Het lijkt nogal rustig op de site maar schijn bedriegt. Het is hier zo groot dat je gerust enkele bussen toeristen of schooluitstappers kan verbergen. En ja, eens we goed en wel op pad zijn duiken ze op. Nu valt dat best mee. Ten eerste, volk op de gebouwen geeft een extra dimensie en tegelijk een beeld van de verhoudingen van de gebouwen. Dansende dartele deernes dwarrelen op bunkers die ooit dood en destructie zaaiden op de stranden in hun bereik. In dit geval Omaha en Gold.

Deze zware kanonnen bestookten op de vroege ochtend van 6/6/44 de geallieerde schepen en naderhand ook stranden. Het is de enige kustverdediging waarvan al de kanonnen nog aanwezig zijn, wat iets heel anders is dan ‘intact’ zijn.  

11 Longues 15.JPG 

 Van op de laatste bunker hebben we een mooi overzicht over de site. Zolang het weer meewil natuurlijk want donkere wolken laten nog af en toe een artistieke zonnestraal door. Even oversteken naar de voorwaartse observatiebunker die tot in de perfectie in staat is gesteld. Het is niet moeilijk om je in de plaats van de Duitse waarnemers te plaatsen.  

10 Longues 13.JPG

Als we terug naar de auto wandelen wordt het wel echt donker en als we eenmaal rijden valt het er met bakken uit. Een weliswaar kort maar hevig onweer hypothekeert een stop in Crépon. We noteren dat de volgende dag Crépon als eerste op de agenda staat alvorens we weerom naar Arromanches rijden om daar de draad op te pikken. Waarom? Omdat het dan laagwater is, slimmeke!

dag 2 SLOT.JPG

Volgende keer: méér!

Na de volledige publikatie: een volledig foto overzicht op Picasa Web!

 

10:44 Gepost in Historie | Commentaren (2)